Image

چگونه یک کمپین کرادفاندینگ موفق بسازیم ؟

ساخت کمپین در پلتفرم های کراوفاندینگ، بسیار ساده است. مثل عضو شدن در اینستاگرام اما «موفق» شدن یک کمپین، به این سادگی ها نیست. فقط کافی است از قبل دربارۀ چند مسئله با اعضای تیمتان مشورت کنید و تکلیفتان با خودتان روشن شود.

چگونه کمپین کراودفاندینگ ایجاد کنیم؟

اولین و شاید مهمترین گام پیش از تعریف کمپین، روشن کردن پروژه با جزئیات کافی، برای خودتان و بعد مخاطبانتان است. برای مثال «کمک به سیل‌زده‌ها» اصلا پروژۀ خوبی برای یک کمپین تامین مالی جمعی نیست. بهتر است در تعریف پروژه دقیقا مشخص کنید که کمپین شما می‌خواهد «چه» تغییری را، در «کجا» ایجاد کند. برای مثال «مرمت مدرسۀ سیل‎زده در آق‎قلا» یا «خرید شیرخشک برای کودکان درگیر سیل خوزستان» می‌تواند یک پروژۀ مناسب با هدف خیریه باشد.

به جز ایدۀ کلی پروژه، باید تا جای ممکن اطلاعاتی دربارۀ پروژۀتان با مخاطبانی که حامیان بالقوۀ کمپینتان هستند، به اشتراک بگذارید. آن‌ها باید بدانند ظرف چند روز پروژۀ شما به نتیجه می‌رسد و با طی چه مراحلی ایدۀ شما عملی می‌شود. همچنین خوب است که بگویید پروژه در حال حاضر در چه مرحله‎ای قرار دارد؟ برای مثال اگر پروژۀ شما «توزیع کتاب داستان در روستاهای دور افتادۀ استان سیستان و بلوچستان» است، می‌توانید مشخص کنید الان در مرحلۀ انتخاب این روستاها هستید؟ یا ارتباط گرفتن با جامعۀ محلی؟ و یا پیدا کردن فهرستی از کتاب‎های مناسب برای آن منطقۀ جغرافیایی؟

حواستان باشد که مشخصا، بر روی «تعریف چشم انداز پروژه» وقت بگذارید. باید تا جای ممکن این چشم‎انداز را هم برای خودتان و هم مخاطبانتان مشخص کنید. آنهایی که مخاطبان شما هستند باید بدانند که مثلا هدف شما از ساخت یک فیلم مستند دربارۀ استارت‌آپی در حوزۀ کشاورزی، چیست؟ چشم‌اندازتان می‌تواند «ترویج تغییر الگوی کشت، که منجر به استفادۀ بهینه از منابع آبی می‎شود» باشد یا چیز دیگری؛ اما باید حتما چشم‎اندازتان را به مخاطبانتان بگویید.

در گام بعد، وقتی که مطمئن شدید پروژۀتان را به خوبی برای خودتان و مخاطبانتان ارائه کرده‌اید، به سراغ اعتمادسازی می‎روید. هنوز بسیاری از ما به خرید الکترونیکی اعتماد نداریم. در یک پلتفرم کراودفاندینگ، از آنجایی که گاهی کالایی پیش‌فروش می‌شود و قرار است در آینده پس از تولید کالا به دست خریدار برسد و گاهی هم اصلا پاداشی در کار نیست و افراد صرفا در مسیر طرحی خداپسندانه بخشش می‌کنند، اعتمادسازی بسیار اهمیت دارد. برای این کار باید تیم همکاران پروژۀتان را معرفی کنید و سوابق خودتان و گروهتان را بگویید. طبیعتا این سوابق باید مرتبط به پروژۀ شما باشد. برای مثال سابقۀ کاری آموزشی شما در مدارس برای تعریف پروژۀ «ساخت مستند دربارۀ زاینده رود» تاثیرگذار نیست. شما باید از سوابق سینمایی و دغدغه‌های زیست محیطی‌تان به مخاطبانتان بگویید.

 

مبلغ هدف، کمپین کراودفاندینگ را چگونه مشخص کنیم؟

بعد از روشن شدن پروژه برای مخاطبان، بخش بعدی تعریف کمپین کراودفاندینگ، روشن شدن ابعاد مالی پروژه است. شما باید فهرستی از اقلام و لوازم مورد نیاز پروژه تهیه کنید، ریز هزینه های مالی هر کدام از اقلام را در بیاورید و از این طریق منابع مالی مورد نیاز پروژه را مشخص کنید. در تعریف «مبلغ هدف کمپین» دقت کنید که قرار نیست هموارۀ همۀ منابع مالی انجام پروژه از طریق، کمپین تامین مالی جمعی تعریف شود. برای مثال ممکن است هزینۀ ساخت یک فیلم کوتاه، صد میلیون تومان باشد، اما شما مجبور شوید کمپین کراودفاندینگ خود را بیست میلیونی تعریف کنید و مابقی هزینه‌های مورد نیاز را از راه‌های دیگری جذب کنید.

تعریف مبلغ هدف کمپین کراودفاندینگ، به جز ایدۀ پروژه، به شبکۀ ارتباطات صاحبان کمپین وابسته است. در نظر داشته باشید که معمولا سی درصد اولیۀ کمپین به وسیلۀ تبلیغات شما در شبکه‌ها اجتماعی و توسط دنبال‌کنندگانتان و نیز دوستان، آشنایان و اعضای خانواده پر می‎شود. برای نمونه، در یک پروژۀ یکسان، صاحب کمپینی که بیشتر اطرافیانش دانشجو و دانش‌آموز هستند و خودشان منبع مالی قابل توجهی ندارند باید مبلغ هدف کمپین کمتری به نسبت صاحب کمپینی که بیشتر اطرافیانش مدیران و کارمندان عالی‎رتبه هستند، تعریف کند.

در پروژه‌های پاداش محور که صاحبان کمپین، عملا کالایشان را پیش‌فروش می‌کنند، «تعریف بسته‌های پاداش» اهمیت بسزایی در به نتیجه رسیدن این کمپین دارد. پاداش‌ها، باید بسته به وضعیت اقتصادی حامیان احتمالی تعریف شود. می‌تواند اولین بستۀ پاداش شما، چند هزار تومان باشد و آخرین بستۀتان، چند میلیون تومان. برای مثال در کمپین تامین مالی جمعی انتشار شمارۀ یک مجلۀ حوالی، یکی از بسته‌های پاداش، پیش‌خرید یک جلد مجله به ازای پرداخت قیمت پشت جلد مجله بود و یکی دیگر از بسته‌های پاداش «ثبت لوگوی شرکت، به عنوان حامی مالی مجله در پشت جلد» به ازای پرداخت دو میلیون تومان.

 

طول کمپین کراودفاندینگ چند روز باشد؟

بازۀ زمانی‌ای که شما می‌تواند کمپین کراودفاندینگتان فعال باشد، نهایتا دو ماه است. هرچند در بعضی پلتفرم‌ها از جمله راتا، این زمان قابل تمدید است. اما معمولا برای موفق شدن شما زمانی که نیاز دارید، خیلی نیست. ممکن است شما در دو هفته بتوانید یک کمپین موفق داشته باشید و ممکن است در دو ماه، کمپین کراودفاندینگتان شکست بخورد. شما می‌توانید بسته به زمانی که تا تولید محصولتان باقی مانده و به پول جمع شده نیاز دارید، طول زمانی کمپینتان را مشخص کنید.

در زمان فعال شدن کمپینتان، شما باید در 48 ساعت ابتدایی، موج تبلیغاتی گسترده‌ای راه بیندازید. در این موج باید بیش از سی درصد از کمپین شما پر شود. اولین روزی که کمپینتان فعال است را دقیق انتخاب کنید. بنا به تجربۀ صاحبان کمپین در راتا، روزهای چهارشنبه و پنجنشبه برای شروع موج تبلیغاتی روز مناسبی است. در عین حال تعطیلات طولانی مثل عید فطر، نوروز و یا تعطیلات عاشورا و تاسوعا، که بسیاری از حامیان بالقوۀ شما در سفرند و ممکن است به اینترنت دسترسی نداشته باشند، برای شروع تبلیغات مناسب نیست.

موج دیگر تبلیغات معمولا در میانۀ بازۀ زمانی کمپین شکل می‌گیرد. شما زمانی که کمپینتان پنجاه درصد را رد کرده، می‌توانید به ابهاماتی که در خصوص پروژه و یا کمپین کراودفاندینگتان ایجاد شده، پاسخ دهید. در کمپین تامین مالی جمعی شمارۀ دوم مجلۀ حوالی، یکی از ابهامات دخل و خرج شمارۀ یک حوالی بود. صاحبان کمپین ویدئویی دومی که منتشر کردند، پاسخی بود به همین ابهامات.

معمولا موج آخر این تبلیغات، در 48 ساعت پایانی کمپین فعال می‎شود. در این موج شما از حامیان قبلی‌تان می‌خواهید که برای موفقیت کمپین همراهیتان کنند و دوستانشان را به این کمپین، فرا بخوانند. تاکید بر «پایان طول کمپین» در این موج، اهمیت ویژه‌ای دارد و این که مخاطبانتان تنها یکی دو روز فرصت همراهی را در این کمپین، دارند.

 

بعد از ساخت کمپین، چه بکنیم؟

در ابتدا، شاید بیش از همه به چیزی که نیاز داشتید، «برنامه» بود. اما در این بخش تا جای ممکن باید «خلاق» باشید. شما بعد از ساخت کمپین کراودفاندینگ در یکی از پلتفرم‌های تامین مالی جمعی، اصل کارتان شروع می‎شود؛ یعنی تبلیغات برای پیدا کردن حامیان مالی.

شما در این مرحله باید تبلیغات گسترده‎ای بین دوستان و آشنایان انجام دهید. باید تولید محتوای متنی و تصویری کنید، ایدۀتان را با آن‌ها به اشتراک بگذارید، از آن‌ها بخواهید به صف حامیان شما بپیوندند و ایدۀتان را به گوش دیگران نیز برسانند. برای این کار می‌توانید از گفتگوی فرد به فرد کمک بگیرید و یا به سراغ شبکه های اجتماعی بروید.

ما به شما توصیه می‌کنیم، در محتوایی که برای شبکه‌های اجتماعی تولید می‌کنید، خودتان جلوی دوربین قرار بگیرید و صادقانه ایدۀتان را با دیگران به اشتراک بگذارید. نشان دادن شَمای کلی از پروژۀتان هم بر جذب مخاطبان بیشتر بی‎تاثیر نخواهد بود. همچنین در ویدئو به طور روشن به مخاطبانتان بگویید که به آدرس پلتفرمی که کمپین کراودفاندینگ شما در آن قرار گرفته، مراجعه کنند و از شما حمایت کنند. در ضمن، حتما آن را اول از همه در صفحۀ شخصی خود و یا صفحه‌ای که برای پروژۀتان ایجاد کرده‎اید، قرار دهید. بدون شک اولین مخاطبان شما دوستان و اطرافیانتان خواهند بود و نباید انتظار داشته باشید در پر کردن سی درصد اولیۀ کمپین، افراد غریبۀ زیادی همراهی‎تان کنند. ‎در یکی از کمپین‌های شکل گرفته در یکی از پلتفرم‌های کراودفاندینگ، صاحبان کمپین در صفحات شخصی‌شان تبلیغ نکردند و به جای آن، به سراغ تبلیغ در صفحات افراد شناخته شده رفتند. چند هنرمند شناخته شده که تعداد دنبالکنندگان آن‌ها در اینستاگرام از مرز پنج میلیون می‌گذرد، کمپین تامین مالی جمعی آن‌ها را تبلیغ کردند و نهایتا در طول یک هفته، یک نفر بیشتر از آن کمپین حمایت نکرد و کمپین شکست خورد.

دست آخر این که، حواستان باشد یک کمپین کراودفاندینگ وقتی که منابع مالی مورد نظر جمع‎آوری می‎شود، به پایان نمی‎رسد. وقتی به پایان می‌رسد که شما پروژۀتان را عملی کنید و نتایج آن را با حامیانتان به اشتراک بگذارید. در کمپین تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش، پروژه تا تولید محصول و ارسال بسته‎های حامیان به آن‌ها و مطمئن شدن از تحویل بسته‌ها، به پایان نخواهد رسید. در مرحلۀ تولید محصول می‌توانید گام به گام مخاطبانتان را در جریان انجام پروژه بگذارید. در پروژه‌های مبتنی بر اهدا نیز، حتما باید در انتهای کار به حامیانتان گزارش دهید. حواستان باشد که حتی اگر دیگر قصد راه‌اندازی کمپین کراودفاندینگ جدیدی ندارید، اعتبار شما به اعتبار پروژه‌ای که با تامین مالی جمعی انجام شده، گره خورده است. اگر در مراحل بعدی پروژه، به خوبیِ مرحلۀ جمع‎آوری منابع مالی عمل نکنید، دیگر آدم‌ها اعتمادشان را به شما از دست می‌دهند. به خصوص، اطرافیانتان!